PRANNA, DE SUBTIELE ADEM VAN HET BESTAAN

 

HOOFDSTUK 179

Door Kees Schilder

Als we het over prana hebben berijpen we ongeveer wel wat er bedoelt wordt, maar wat is prana nou precies op een dieper niveau:

Prana is een begrip dat diepgeworteld is in de Indiase filosofie, met name in yoga, ayurveda en de vedische traditie. Het Sanskrietwoord prāṇa wordt vaak vertaald als "levensadem", "levenskracht" of "vitale energie". Maar prana is niet slechts een metafoor: het verwijst naar een fundamenteel principe dat leven draagt, in stand houdt en verbindt.

De ademhaling (prāṇāyāma) is de meest toegankelijke poort tot het ervaren van prana. Wanneer we inademen, nemen we niet alleen zuurstof op voor ons fysieke lichaam, maar ontvangen we ook subtiele energie die ons lichaam doordringt en voedt.

In de inademing wordt prana geassocieerd met expansie, opname en vernieuwing.

In de uitademing vloeit apāna, de complementaire kracht, naar buiten: het reinigen, loslaten en ontladen.

In de pauzes tussen in- en uitademing ontstaat ruimte waarin de subtiele beweging van prana voelbaar wordt: de stilte die bewustzijn opent.

Is prana materieel, zoals atomen?

Vanuit een wetenschappelijk perspectief is adem een mengsel van gassen, opgebouwd uit moleculen en atomen. Maar prana wordt in de spirituele traditie beschreven als iets dat niet samenvalt met fysieke materie.

Niet-atomair: Prana is geen verzameling van atomen of moleculen, maar een subtiele energie die de atomen zelf organiseert en bezielt.

Vergelijking met elektriciteit: Zoals elektriciteit zich manifesteert in geleidende structuren maar zelf niet "gemaakt is van koper", zo stroomt prana door het lichaam maar is het niet materieel.

Moderne interpretatie: Sommige spirituele denkers trekken parallellen met bio-elektrische velden, elektromagnetische straling of kwantumenergieën die de werking van levende systemen begeleiden. Dit zijn benaderingen die bruggen slaan naar de wetenschap, maar in de yogatraditie blijft prana een subtiel beginsel dat voorbij fysische meetinstrumenten gaat.

Prana herinnert ons eraan dat leven niet gereduceerd kan worden tot biochemische processen alleen. Het is de “adem achter de adem” – de onzichtbare kracht die ons in beweging zet, die bewustzijn met materie verbindt, en die ons opent naar een ervaring van eenheid met het grotere geheel.

Wanneer men zich verdiept in ademhalingsoefeningen, meditatie of energiepraktijken, kan prana direct ervaren worden als warmte, tinteling, stroming of innerlijke helderheid. Het is dan niet langer een concept, maar een levende realiteit. Prana houdt het lichaam levend en soepel. Daarom is door de neus ademen essentieel om de prana ongehinderd via de neus ( warme droge lucht en gefilterd) het lichaam in te laten stromen en te verdelen.Met de mond ademen stroomt  er rauwe,koude en vochtige lucht naar binnen die uiteindelijk kan uitmonden in verval en ziekte van het lichaam. Vergelijk het met het roesten van ijzer dat ontstaat als ijzer reageert met zuurstof en vocht.Prana kan dan minder adequaat het lichaam bedienen.

Prana is geen bundel atomen maar een subtiele, vitale stroom die de adem bezielt en het lichaam levend maakt. Waar atomen de bouwstenen van de fysieke wereld zijn, is prana de weefster van het leven zelf. Het is dat wat ademt in ons – en tegelijk dat waardoor het universum ademt.