HOOFDSTUK 230-DE VLUCHTIGHEID VAN HET EGO EN DE POORT NAAR TIJDLOZE AANWEZIGHEID

 

HOOFDSTUK 230

Door Kees Schilder 

De vluchtigheid van het ego en de poort naar tijdloze aanwezigheid

Het persoonlijke zelf, vaak aangeduid als het ego, beweegt zich volledig binnen de grenzen van tijd. Het wordt geboren, ontwikkelt zich, verzamelt ervaringen en verdwijnt uiteindelijk weer. Zelfs een mensenleven dat zich over een eeuw uitstrekt, is in het grotere geheel slechts een oogwenk. Toch hechten wij ons diep aan dit tijdelijke zelfbeeld: onze naam, onze geschiedenis, onze successen en mislukkingen. We bouwen er een identiteit omheen en verdedigen die alsof zij ons wezen zelf is. Maar juist deze identificatie met het vergankelijke vormt de kern van ons innerlijk lijden.

Tegenover deze vluchtige identiteit staat iets dat niet komt en niet gaat: de tijdloze essentie van wie we werkelijk zijn. Deze essentie kan niet worden gemeten in jaren of herinneringen. Zij is niet afhankelijk van omstandigheden, rollen of gedachten. Waar het ego voortdurend in beweging is, leeft deze diepere laag in stilte. Niet als afwezigheid, maar als een levende, bewuste aanwezigheid die alles doordringt. Zij overstijgt het tijdelijke bestaan zonder het af te wijzen en vormt de stille achtergrond waartegen het leven zich afspeelt.

Een directe ingang tot deze tijdloze dimensie is het bewust worden van stilte. Niet alleen de uiterlijke stilte van een stille ruimte, maar vooral de innerlijke stilte die aanwezig is tussen woorden, tussen gedachten, en zelfs achter gedachten. Wanneer we aandachtig luisteren naar een gesprek, kunnen we plots de pauze tussen twee zinnen waarnemen. In die korte leegte is geen commentaar, geen oordeel, geen verhaal , alleen pure aanwezigheid. Dezezelfde stilte bestaat ook in onszelf, steeds beschikbaar, maar zelden opgemerkt.

Naarmate ons bewustzijn zich verdiept in deze stilte, gebeurt er iets wezenlijks. Het denken verliest tijdelijk zijn overheersende rol. Niet omdat het wordt onderdrukt, maar omdat het niet langer het middelpunt is. Gedachten mogen komen en gaan, maar ze bepalen niet meer wie wij zijn. In deze staat van waakzame stilte ontstaat een helder, alert bewustzijn dat niet gespannen is, maar juist ruim en ontvankelijk. We ervaren onszelf niet langer als een afgescheiden individu dat de wereld tegemoet treedt, maar als een open veld van gewaarzijn waarin de wereld verschijnt.

Deze ervaring van verbondenheid met iets groters en diepers dan het denken brengt een subtiele maar diepgaande verschuiving teweeg. Het leven wordt minder persoonlijk opgevat. Gebeurtenissen worden nog steeds gevoeld, emoties komen en gaan, maar ze worden gedragen door een onderliggende rust. Vanuit deze rust ontstaat spontaniteit, compassie en wijsheid. Handelen komt niet voort uit angst of behoefte aan bevestiging, maar uit afstemming met het geheel.

De paradox is dat juist door het loslaten van de krampachtige identificatie met het persoonlijke zelf, het leven rijker en intenser wordt. Het ego probeert zichzelf te behouden door controle, maar de tijdloze essentie leeft door overgave. In stilte vinden we geen leegte, maar thuiskomen. Daar ontdekken we dat wie wij in wezen zijn nooit gevangen zat in tijd, en nooit verloren kan gaan. De stilte was er altijd al , wachtend om herkend te worden.