ALS DE WIL VERDWIJNT EN INTENTIE VERSCHIJNT

HOOFDSTUK 159

Door Kees Schilder

IK BEN

Vanuit het inzicht dat er geen afgescheiden zelf bestaat, speelt de wil een intrigerende rol. De wil – dat innerlijke aandrijven, dat psychologische momentum naar iets toe of weg van iets af – is onlosmakelijk verbonden met het gevoel een 'ik' te zijn dat keuzes maakt, doelen nastreeft en zichzelf voortstuwt door de tijd. Maar wat gebeurt er wanneer dit fundament – het zelf als onafhankelijk centrum – begint af te brokkelen? Wanneer dit ‘ik’ wordt doorzien als een mentale constructie zonder werkelijk anker in het nu?

Je zou de wil kunnen zien als de drijvende kracht van het ego. De wil lijkt een projectie van het Zelf.Het wil dit bereiken, dat vermijden, ergens naartoe bewegen. Het ‘ik’ wil iets van de toekomst, en het vecht tegen het verleden. De wil voelt noodzakelijk om richting te geven, betekenis te creëren, controle uit te oefenen over het onvoorspelbare spel van het leven. Maar in non-duale realisatie wordt steeds duidelijker dat dit gevoel van controle een illusie is, een alles waarnemende projectie van een zelf dat nooit werkelijk gescheiden was van het geheel.

De wil wordt hier ontmaskerd als een bijproduct van identificatie: identificatie met een lichaam, een verhaal, een geest, een tijdlijn. Wanneer die identificatie begint op te lossen – niet intellectueel, maar existentieel – verliest de wil zijn centrum. Wat overblijft is een mysterieuze eenvoud: dingen gebeuren. Gedachten komen op, bewegingen ontstaan, woorden vloeien, keuzes lijken te worden gemaakt – maar het gevoel dat daar een ‘doener’ achter zit, die al deze fenomenen regisseert, is verdwenen.

Het opmerkelijke is dat de afwezigheid van wil niet leidt tot apathie of verlamming. Integendeel, er ontstaat een natuurlijke vloeiendheid. Actie blijft bestaan, maar niet meer als resultaat van mentale manipulatie. Je loopt niet meer naar het leven toe, maar het leven loopt als jou. Er is een subtiel maar diepgaand verschil tussen ‘ik adem’ en ‘ademen gebeurt’. Zo ook tussen ‘ik wil’ en ‘intentie verschijnt’. In de leegte die ontstaat wanneer de wil verdwijnt, blijkt er iets diepers aan het roer te staan – een intelligentie zonder eigenaar, een spontane afstemming met het moment zelf.

Het nieuwe “besturingssysteem” dat zich aandient, is er altijd al geweest. Het is het natuurlijke functioneren van Zijn, verstopt onder lagen van conditionering. Dit ‘besturingssysteem’ werkt niet met wil, maar met afstemming, overgave en direct weten. Het vraagt geen overtuiging of discipline, enkel de bereidheid om niet te grijpen. Waar de wil iets naar zich toe trekt of wegduwt, laat dit nieuwe functioneren alles precies zijn zoals het is – en handelt vanuit dat open veld.

Het is inderdaad pas wanneer de wil werkelijk begint te verdwijnen, dat je de greep voelt die het jarenlang op je psyche heeft gehad. Zoals stilte pas opvalt nadat het lawaai is opgehouden. De ervaring van het verdwijnen van wil is bevrijdend, maar ook desoriënterend. Want als je niet meer wil, wie ben je dan? Wat motiveert je nog? Wat drijft de beweging? Kortom; je weet wanneer de wil verdwijnt.

Het antwoord komt dus niet in woorden, maar in ervaring. Je merkt dat leven blijft bewegen, liefde blijft stromen, compassie groeit. Niet vanuit een persoonlijk plan of zelf-verbetering, maar omdat dat de aard van bewustzijn zelf is. Alles vindt plaats vanuit een bron die vóór de wil ligt, vóór het denken, vóór het ‘ik’.

In het non-duale ontwaken is het verdwijnen van de wil geen verlies, maar een bevrijding. De wil, ooit gezien als een bewijs van autonomie en kracht, blijkt een schaduw te zijn van iets veel groters: het open, levende mysterie dat wij zijn. En juist wanneer we dat oude besturingssysteem – dat gebaseerd is op scheiding, streven en controle – beginnen los te laten, wordt iets nieuws zichtbaar. Niet een nieuwe identiteit, maar een levende afwezigheid, waarin alles precies op tijd verschijnt.

In stilte, in rust, in het verdwijnen van wil, vinden we de volheid van het Zijn – en de diepste vorm van vrijheid: niets meer hoeven zijn dan wat we al zijn.