Bewustzijn groeit door ervaring
We denken vaak dat bewustzijn groeit doordat we meer weten, meer begrijpen of spiritueel verder komen. Maar bewustzijn groeit vooral doordat we onszelf steeds beter leren herkennen. Door ervaringen die ons raken, door situaties waarin we onszelf betrappen op gedachten en gedragingen die niet overeenkomen met wie we in wezen willen zijn.
Soms begrijpen we iets pas nadat we het tegenovergestelde hebben ervaren. We ontdekken liefde door te zien waar we liefdeloos handelen. We ontdekken geduld wanneer we ongeduldig zijn geweest. En we ontdekken de kracht van vergeving op het moment dat we beseffen hoeveel energie we verspillen aan het vasthouden van verwijten.
In die zin is iedere ervaring een mogelijkheid tot bewustwording.
Maar wat gebeurt er wanneer we ons bewustzijn niet alleen laten groeien door onze ervaringen, maar het tegelijkertijd verlagen door de manier waarop we met die ervaringen omgaan?
Stel je eens voor dat bewustzijn niet uitsluitend een eigenschap is die we bezitten, maar ook een dimensie waarin we leven. Een innerlijke werkelijkheid die mede wordt bepaald door onze gedachten, onze overtuigingen en de manier waarop we naar anderen kijken.
Wanneer we vanuit liefde, begrip en aanvaarding leven, ervaren we een werkelijkheid waarin ruimte bestaat. We hoeven niet voortdurend te oordelen, onszelf te verdedigen of anderen te veranderen. We kunnen waarnemen zonder onmiddellijk te veroordelen.
Maar dan gebeurt er iets.Iemand zegt iets wat ons kwetst. Een ander gedraagt zich in onze ogen egoïstisch. Een situatie verloopt niet zoals we hadden gehoopt.
Vrijwel onmiddellijk ontstaat er een gedachte: Wat een onaangenaam mens. Wat is hij toch dom. Waarom doen mensen mij dit altijd aan?
Op zichzelf is het opmerken van een negatieve gedachte geen probleem. Gedachten verschijnen nu eenmaal. We hoeven niet iedere gedachte te geloven, laat staan ernaar te handelen.
Het kantelpunt ontstaat wanneer we ons met die gedachte vereenzelvigen. Wanneer we haar tot waarheid verheffen en vanuit die waarheid gaan denken, spreken en handelen.
Op dat moment verandert er iets in onze innerlijke belevingswereld.
We waren misschien nog in staat om de ander met begrip te bekijken, maar nu zien we vooral zijn tekortkomingen. We waren in vrede, maar nu voeren we in gedachten een gesprek waarin we onszelf verdedigen en de ander veroordelen. We nemen de gebeurtenis mee naar bed, bespreken haar met anderen en spelen haar de volgende ochtend opnieuw af.
De oorspronkelijke gebeurtenis is misschien al lang voorbij. Maar in ons bewustzijn leeft ze voort.
We hebben niet alleen een negatieve gedachte gehad; we hebben een werkelijkheid gecreëerd waarin die gedachte steeds meer ruimte krijgt.
In mijn spirituele visie zou je dit kunnen beschouwen als het openen van een poort naar een andere dimensie: een bewustzijnsniveau waarin angst, oordeel en afgescheidenheid nog meer de boventoon voert dan in je oorspronkelijke dimensie.
Zodra je negatieve gedachten hebt, maakt niet over wie of wat of over jezelf, dan ga je door die poort en creëer je een nieuwe dimensie die dicht tegen het oude aan ligt. Meestal merk je niet eens dat je een "verhuizing" veroorzaakte . Fysiek verandert er niets. Maar naar verloop van tijd past je bewustzijn zich aan, aan het lagere collectieve bewustzijn daar. Je gaat een andere manier van beleven ervaren. Een werkelijkheid waarin we onszelf en anderen door een steeds smaller venster bekijken.
En hoe langer we daar verblijven, hoe vanzelfsprekender die werkelijkheid dus lijkt te worden.
Hoe hoger we komen, hoe subtieler de les.
Stel dat we door ervaringen, meditatie en zelfonderzoek een groter bewustzijn hebben ontwikkeld. We zijn milder geworden, herkennen onze gedachten sneller en begrijpen dat we niet alles persoonlijk hoeven op te vatten.
We ervaren meer innerlijke vrijheid.
Toch betekent dat niet dat we nooit meer boos, jaloers of veroordelend zullen zijn. Bewustzijn is geen diploma waarmee we voorgoed vrijgesteld worden van menselijke reacties.
De werkelijke vooruitgang zit juist hierin: dat we eerder herkennen wat er in ons gebeurt.
Waar we vroeger dagenlang boos konden blijven, merken we het nu na een uur op. Waar we vroeger overtuigd waren van ons eigen gelijk, zien we nu dat we misschien maar een gedeelte van de situatie begrijpen.
En waar we vroeger de ander onmiddellijk veroordeelden, ontstaat nu een moment van herkenning.
Wacht eens even. Wat gebeurt hier eigenlijk in mij?
Dat moment is van grote betekenis.
Want zodra we ons bewust worden van onze eigen reactie, ontstaat er ruimte tussen de gebeurtenis en onze interpretatie ervan.
We hoeven niet langer automatisch mee te gaan met iedere gedachte. Een groei in bewustzijn ontstaat dan.
En in- en door die ruimte die hierdoor ontstaat, creëer je vertraging in het openen van een poort naar een lagere dimensie.
En dat is het moment om te vergeven. Jezelf, voor een vergissing. Maar ook anderen die jij kwetste of dat jij gekwetst werd door hen. Ook elke situatie die je veroordeelde kun je vergeven. Blijf wel alert. Het blijven illusies.
Jezus legde een bijzonder grote nadruk op vergeving. Niet alleen op het vergeven van anderen, maar ook op het loslaten van schuld en veroordeling.
Waarom zou vergeving zo belangrijk zijn?
Misschien omdat vergeving ons bevrijdt van de noodzaak om een negatieve ervaring voortdurend opnieuw te beleven. In steeds lagere dimensies van bewustzijn.
Vergeving betekent niet dat we goedpraten wat iemand heeft gedaan. Het betekent evenmin dat we schadelijk gedrag moeten accepteren of geen grenzen meer mogen stellen.
Vergeving betekent dat we bereid zijn onze innerlijke strijd met de gebeurtenis los te laten.
We erkennen wat er is gebeurd, maar weigeren om de gebeurtenis eindeloos te blijven gebruiken als bewijs tegen de ander, tegen onszelf of tegen het leven.
Binnen de spirituele visie van deze uitleg is vergeving het moment waarop we de poort naar het lagere bewustzijn dimensie sluiten, in de ruimte die je creëerde in een hoger bewustzijn VóóR je de vergissing maakte. Pfffff...Ik hoop dat je het kunt volgen.
We zien onze vergissing. We erkennen dat we ons hebben laten meeslepen door een oordeel. Misschien hebben we iemand onrecht aangedaan, misschien hebben we onszelf onnodig gekweld.
En dan zeggen we, oprecht en zonder onszelf te veroordelen:
Ik vergeef mezelf dat ik hierin ben meegegaan. Ik vergeef de ander dat hij niet aan mijn verwachtingen heeft voldaan en dat hij, vanaf nu dus NIETS deed. Ik hoef deze strijd niet langer voort te zetten. Daarmee zet je een streep door de negatieve gedachte en het voorval. En dát is dus de reden dat zowel jij als degene die niet aan jouw verwachtingen voldeed, NIETS deden. Want hoe kan je schuldig zijn aan iets, hoe kan je iets gedaan hebben, waardoor een streep is gezet? Dus in feite nooit bestaan heeft. Dát is vergeving.
Soms is het nodig om onze excuses aan te bieden. Soms moeten we iets herstellen. Soms betekent vergeving dat we afstand nemen van iemand die ons blijft kwetsen.
Maar innerlijk hoeven we de strijd niet voort te zetten.
De poort sluit zich niet doordat we onszelf dwingen positief te denken, maar doordat we ophouden ons oordeel als de enige waarheid te beschouwen.
En misschien gebeurt er dan iets bijzonders.
We keren niet alleen terug naar de innerlijke ruimte die we vóór de gebeurtenis ervoeren. We hebben ook iets geleerd. We herkennen onze valkuil sneller en zijn alerter geworden op de momenten waarop we opnieuw dreigen te vervallen in veroordeling.
Onze ervaring heeft ons dus niet uitsluitend iets gekost. Ze heeft ons ook iets gebracht.
We keren terug met meer inzicht dan waarmee we vertrokken.
Kun je vanuit die andere lagere dimensie terugkeren?
Mijn ervaring is :Ja. Maar het is mijn ervaring dus nooit de ultieme waarheid.
Geen enkele negatieve gedachte hoeft het laatste woord te hebben. Geen enkele vergissing hoeft ons definitief te definiëren. We kunnen op ieder moment opnieuw kiezen hoe we met onze gedachten omgaan.
Zelfs wanneer we jarenlang vanuit boosheid, angst of verwijt hebben geleefd, kan een diep inzicht een verandering in gang zetten.
Want waarom zou je die omweg bewust blijven maken?