vrijdag 28 augustus 2026

HOOFDSTUK 228 DE SAMENHANG TUSSEN SCHULD, GEHEUGEN, VERGEVING EN BEWUSTZIJN

 DE SAMENHANG TUSSEN SCHULD, GEHEUGEN, VERGEVING EN BEWUSTZIJN

Ik ontmoet Jezus op een van mijn "reizen" buiten mijn lichaam. Hij vraagt waarom ik niet verder ga met mijn interpretatie van de cursus in wonderen.

'Daar staat mijn hoofd nu niet naar,' antwoord ik.

'Geen wonder met zo'n hoofd, 'lacht hij bulderend.

'Ja kan zo de planken op met die humor van je,'zeg ik, wat nog meer gelach oplevert.

Hoe dan ook, Jezus legt de samenhang uit tussen schuld(gevoel) geheugen , vergeving en bewustzijn. Daarom is dit hoofdstuk best wel een lap tekst geworden maar wel noodzakelijk om te kunnen weergeven wat Jezus bedoelt. In feite zijn er geen woorden voor, maar oké, ik probeer het:

Als het geheugen verdwijnt, verdwijnt dan ook de schuld?

Stel dat je iets verschrikkelijks hebt gedaan. Je hebt iemand vermoord. Je hebt mensen beroofd. Je hebt levens verwoest. En vervolgens gebeurt er iets waardoor je geheugen definitief verdwijnt. Je weet niets meer van wat je hebt gedaan.Ben je dan nog schuldig?

Op het eerste gezicht lijkt het antwoord eenvoudig: natuurlijk. Het feit dat jij je niets meer herinnert, verandert niets aan wat er is gebeurd. De slachtoffers zijn er niet door teruggekomen. Het geld is niet vanzelf teruggekeerd. De gebeurtenissen hebben plaatsgevonden, ook al ontbreken ze in jouw herinnering. Maar wanneer we de vraag vanuit een spiritueel perspectief bekijken, wordt het ingewikkelder.

Want wat noemen we eigenlijk werkelijkheid? Wij gaan er meestal vanuit dat iets werkelijk heeft plaatsgevonden wanneer het zich in de tijd heeft afgespeeld en door anderen kan worden bevestigd. Een moord is dan een gebeurtenis uit het verleden, vastgelegd in herinneringen, camerabeelden, documenten en de gevolgen die zij heeft veroorzaakt.

Maar voor degene die zijn geheugen volledig kwijt is, bestaat die gebeurtenis niet meer als persoonlijke ervaring.

Er is geen herinnering aan een moord.

Geen beeld.

Geen schuldgevoel.

Geen bewustzijn van het slachtoffer.

Geen verhaal waarin hij zichzelf als dader herkent.

Er is alleen het huidige moment.

En daar begint de spirituele tegenstrijdigheid.

Wie is degene die schuldig is?

Wij zeggen: hij heeft het gedaan.

Maar wie is die 'hij'?

Ons dagelijks bewustzijn maakt van ons leven één doorlopend verhaal: gisteren deed ik dit, vandaag doe ik dat en morgen zal ik waarschijnlijk weer iets anders doen. Daardoor ontstaat het gevoel dat degene die gisteren bestond dezelfde persoon is als degene die vandaag bestaat.

Maar wanneer het geheugen volledig wordt weggehaald, wordt die continuïteit verbroken.

De persoon van vandaag zegt: "Ik heb dat niet gedaan. Ik kan me er niets van herinneren."

De buitenwereld zegt:

"Maar jij hebt het wel gedaan."

Beiden kunnen vanuit hun eigen perspectief gelijk hebben.

Objectief gezien heeft de gebeurtenis plaatsgevonden.

Subjectief gezien bestaat zij niet meer.

En misschien onthult dat iets belangrijks over wat wij 'het zelf' noemen.

Wij zijn misschien niet ons verhaal

Een groot deel van ons gevoel van identiteit bestaat uit herinneringen.

Ik ben degene die gisteren iets zei.

Ik ben degene die vroeger gekwetst werd.

Ik ben degene die bepaalde fouten heeft gemaakt.

Ik ben degene die bepaalde mensen heeft liefgehad.

Ik ben degene die spijt heeft.

Maar wat blijft er over wanneer je al die herinneringen wegneemt?

Er blijft bewustzijn.

Er is nog steeds iemand die kijkt.

Iemand die ervaart.

Iemand die aanwezig is.

Het verhaal is verdwenen, maar de aanwezigheid niet.

Het ego bestaat voor een belangrijk deel uit een verzameling herinneringen, ervaringen, overtuigingen en identificaties. Het bewustzijn zelf is iets anders.

Dan ontstaat een merkwaardige gedachte: Misschien kan het bewustzijn niet schuldig zijn, maar alleen de persoon geïdentificeerd als dader.

Dat betekent overigens niet dat daden geen gevolgen hebben. Integendeel.

Op het niveau van de menselijke werkelijkheid hebben ze enorme gevolgen. Een slachtoffer heeft geleden. Nabestaanden hebben verdriet. Een samenleving kan beschadigd zijn. Recht en verantwoordelijkheid blijven daarom noodzakelijk.

Maar spiritueel gezien kunnen we een onderscheid maken tussen de daad en degene die wij denken dat we zijn.

Heeft het verleden überhaupt nog bestaan?

Hier wordt het nog vreemder.

Waar bevindt het verleden zich eigenlijk? Niet in de werkelijkheid van dit moment.

Het verleden bestaat nu alleen als herinnering, document, litteken, gevolg of verhaal.

Wanneer jij je eerste schooldag probeert te herinneren, bestaat die schooldag vandaag nergens als gebeurtenis. Hij bestaat als gedachte in je bewustzijn.

Wanneer je geheugen die gedachte volledig verliest, kun je die gebeurtenis niet meer vinden in je directe ervaring.

Dat betekent niet dat de schooldag nooit heeft plaatsgevonden.

Maar het laat wel zien hoe afhankelijk onze persoonlijke werkelijkheid is van geheugen.

Misschien is dat ook waarom spirituele tradities zoveel nadruk leggen op het huidige moment.

Het verleden kan ons beïnvloeden, maar het kan niet meer worden aangeraakt.

De toekomst kan ons bezighouden, maar zij bestaat nog niet als ervaring.

Wat werkelijk ervaren wordt, gebeurt altijd nu.

Verantwoordelijkheid zonder identificatie

Hier ligt een belangrijk onderscheid.

Spirituele vrijheid betekent niet:

"Ik heb het niet gedaan, want ik ben eigenlijk bewustzijn."

Dat kan een gevaarlijke vorm van spirituele ontkenning worden.

Als iemand een ander heeft vermoord, blijft het noodzakelijk om de menselijke werkelijkheid serieus te nemen. De dader kan niet simpelweg zeggen: "Mijn ware zelf is bewustzijn, dus mijn lichaam heeft het gedaan en ik niet."

Dat is geen bevrijding. Dat is ontkenning.

Werkelijke spiritualiteit vraagt misschien iets veel moeilijkers:

De daad volledig erkennen zonder jezelf voor eeuwig met die daad te vereenzelvigen.

Je hebt iets verschrikkelijks gedaan.

Dat mag je onder ogen zien.

Je mag de gevolgen ervan dragen.

Je mag berouw hebben.

Je mag proberen iets te herstellen.

Maar daar hoeft niet noodzakelijk de conclusie uit te volgen:

"Daarom bén ik een verschrikkelijk mens."

Dat laatste is een identiteit. En een identiteit is een verhaal.

En hier komt vergeving om de hoek kijken. Misschien is vergeving daarom zo radicaal.

Vanuit dit perspectief krijgt vergeving een andere betekenis.

Vergeving betekent niet dat je zegt dat er niets is gebeurd.

Het betekent niet dat een slachtoffer geen recht heeft op gerechtigheid.

Het betekent niet dat kwaad ineens goed wordt.

Vergeving betekent dat je weigert een gebeurtenis uit het verleden eeuwig tot de definitie van een wezen te maken.

De daad blijft een daad. van je ego, je persoonlijkheid.

Maar het bewustzijn hoeft er niet eeuwig in opgesloten te blijven.

Dat is ook wat spirituele vergeving uiteindelijk probeert bloot te leggen: wat je hebt gedaan is niet hetzelfde als wat je in wezen bent.

De vraag is  daarom niet: "Hebben die moorden of berovingen wel echt plaatsgevonden als ik ze me niet meer herinner?"

Maar: "Wat betekent het dat wij een gebeurtenis 'echt' noemen?"

Op het menselijke-ego- niveau hebben ze werkelijk plaatsgevonden.

Op het niveau van het geheugen kunnen ze verdwijnen.

Op het niveau van het bewustzijn verschijnt en verdwijnt zelfs het hele levensverhaal.

En 'misschien' blijft daar uiteindelijk alleen datgene over wat geen herinnering nodig heeft om te bestaan: het stille bewustzijn dat nu aanwezig is.

Wij zijn niet de verzameling gebeurtenissen die wij ons herinneren.

Wij zijn zelfs niet de persoon die al die gebeurtenissen heeft meegemaakt.

Wij zijn het bewustzijn waarin het hele verhaal verschijnt.

En dan wordt de vraag naar schuld uiteindelijk een vraag naar identificatie:

Ben ik mijn verleden, of ben ik datgene waarin mijn verleden verschijnt?

Dat is geen vrijbrief om verantwoordelijkheid te ontlopen.

Het is misschien juist een uitnodiging om verantwoordelijkheid te nemen zonder jezelf te verliezen in schuld.

Want zolang je denkt:

"Ik bén mijn verleden,"

blijft het verleden leven.

Maar wanneer je kunt zien:

"Het is gebeurd, ik erken het, ik draag de gevolgen ervan, maar ik ben niet uitsluitend dat verhaal," (vergeving) ontstaat er iets nieuws.

Ruimte.

Bewustzijn.

En heel voorzichtig, de mogelijkheid tot verlossing.


zaterdag 15 augustus 2026

HOOFDSTUK 227: JE HOEFT NIETS TE DOEN OM TE ZIJN

Door ikben

Ergens onderweg zijn we gaan geloven dat we ergens naartoe moeten.

Naar verlichting. Naar bewustwording. Naar innerlijke rust. Naar een hogere trilling, een groter bewustzijn, een diepere verbinding met onszelf. En omdat we kennelijk nog niet helemaal zijn aangekomen, verzamelen we ondertussen de aanwijzingen.

We lezen boeken. We volgen goeroes. We bezoeken spirituele workshops. We leren mediteren, ademen, visualiseren en manifesteren. We branden wierook, trekken kaarten, zeggen mantra’s en proberen ons gedrag aan te passen aan de laatste inzichten over bewustzijn. Er zijn cursussen voor bijna alles wat zich niet laat meten.

Het is allemaal goed bedoeld. En sommige oefeningen kunnen prachtig zijn. Ze kunnen ons helpen stil te worden, aandachtiger te leven en ons bewust te worden van wat er in onszelf gebeurt.

Maar ergens kan ook daar een merkwaardige vergissing ontstaan. We kunnen van de weg naar binnen een nieuwe weg naar buiten maken. Dan wordt spiritualiteit opnieuw iets wat we moeten bereiken. Veel spirituele tradities geven ons rituelen en gedragsregels. Sta iedere ochtend twintig minuten stil. Mediteer op dit tijdstip. Adem op deze manier. Zeg deze woorden. Eet dit wel en dat niet. Vermijd negatieve mensen. Denk positief. Laat je ego los. Verhoog je trilling. Voor je het weet, hebben we een spirituele agenda. En daar zit iets paradoxaals in.

Want als bewustzijn werkelijk vrij is, waarom zouden we het dan in een strak schema moeten vangen?

Een ritueel kan aanvankelijk helpen. Het kan een deur openen. Maar zodra het ritueel een verplichting wordt, zijn we niet langer vrij aan het bewegen. Dan voeren we een programma uit.

En misschien is dat precies wat we in ons spirituele leven juist proberen te ontgroeien.

We hebben al zoveel regels in ons leven. Hoe laat we moeten werken. Hoe we ons moeten gedragen. Wat we moeten vinden. Wat we moeten bereiken. Hoe succesvol we moeten zijn.

Moeten we daar in onze zoektocht naar verlichting nog een spiritueel reglement aan toevoegen?

Energie wil bewegen. Is altijd in beweging  .Alles wat leeft, beweegt.

Een rivier die niet meer stroomt, wordt geen rivier maar stilstaand water. Wind die niet meer beweegt, is geen wind. Een lichaam leeft omdat er voortdurend beweging plaatsvindt. Ademhaling is beweging. Hartslag is beweging. Gedachten komen en gaan.

Ook onze energie is voortdurend in beweging.

Maar zodra we een spirituele oefening veranderen in een rigide gewoonte, kan iets merkwaardigs gebeuren. Wat ooit bedoeld was om ons vrijer te maken, kan ons juist vastzetten.

We gaan dan denken dat we op de juiste manier moeten voelen.

Op de juiste manier moeten mediteren.

Op de juiste manier moeten reageren.

Op de juiste manier spiritueel moeten zijn.

En daarmee ontstaat een nieuwe vorm van ego: het spirituele ego. En de energie (wij) wordt star.

Het ego dat niet meer zegt: Kijk eens hoe succesvol ik ben, maar: Kijk eens hoe bewust ik ben.

Maar onder het oppervlak kan hetzelfde mechanisme zitten: de overtuiging dat we nog iemand moeten worden.

Maar waarom zou je iets moeten worden?

Misschien is dat wel de meest bevrijdende gedachte die we kunnen toelaten:

Alles wat je werkelijk zoekt, ben je al.

Je hoeft niet verlicht te worden.

Je hoeft niet bewuster te worden.

Je hoeft niet eerst een betere versie van jezelf te creëren voordat je mag ZIJN.

Je bent er al.

Dat betekent niet dat je nooit meer iets hoeft te leren of dat je nooit meer kunt veranderen. Het betekent alleen dat jouw ZIJN niet afhankelijk is van jouw prestaties.

Een boom hoeft geen workshop te volgen om een boom te worden.

Een vogel hoeft geen cursus te doen om te leren vliegen.

De zee hoeft niet iedere ochtend te mediteren om te mogen golven.

En misschien geldt dat ook voor ons.

Laat je energie wapperen

Misschien mogen we daarom wat minder vasthouden aan hoe het zou moeten.

Laat je energie wapperen.

Niet als excuus om maar wat te doen, maar als uitnodiging om te luisteren naar wat zich werkelijk aandient.

De ene dag wil je mediteren. De andere dag wil je wandelen. Soms wil je stilte.

Soms wil je lachen met vrienden en uren praten over helemaal niets. Soms wil je huilen.

Soms wil je helemaal nergens over nadenken. Soms wil je vloeken.

Nou en???? Niks mis mee!

En misschien is dat allemaal onderdeel van dezelfde beweging.

Het leven vraagt niet voortdurend om verbetering. Het vraagt vooral om aanwezigheid.

Ga mee met de stroom die zich aandient, zonder van iedere beweging meteen een spirituele betekenis te maken.

Je hoeft niet iedere emotie te analyseren.

Je hoeft niet iedere gebeurtenis als een les te beschouwen. Juist niet. Want dan ga daar weer starheid , issues, en vervolgens de ergste van het stel: CONCLUSIES creëren in plaats van je WAPPERENDE ZIJN. En niets is erger voor beweging dan vaststaande conclusies of zogenaamde feiten. Getver!!!

Je hoeft niet achter ieder toevallig gesprek een boodschap van het universum te vermoeden.

Soms is een gebeurtenis gewoon een gebeurtenis.

En soms is een kop koffie gewoon een kop koffie.

Ook dat kan verlichting zijn.

Niet doen, maar zijn.

Misschien begint ware spiritualiteit daarom precies waar het streven ophoudt.

Niet meer: Wat moet ik doen om verlicht te worden?

Maar: Wat gebeurt er als ik niets hoef te worden?

Niet: Hoe krijg ik mijn energie op een hogere frequentie?

Maar: Kan ik mijn energie laten zijn zoals zij nu is?

Niet: Welke regels moet ik volgen?

Maar: Kan ik luisteren?

Daarin zit misschien een veel diepere vorm van vertrouwen.

Het vertrouwen dat er onder alle gedachten, overtuigingen, angsten, verwachtingen en aangeleerde patronen iets aanwezig is dat niet verbeterd hoeft te worden.

Iets wat er al was voordat we begonnen aan onze spirituele zoektocht.

Misschien is bewustzijn niet iets wat we moeten ontwikkelen, maar iets waarin we eindelijk durven rusten.

Je bent er al


Kortom:Je hoeft niets te doen om te ZIJN.


woensdag 5 augustus 2026

HOOFDSTUK 266 KALMTE: HET GROOTSTE GOED

 

Door Kees

Ikben


Een wijs man zei ooit dat kalmte het grootste goed ter wereld is. Dat ondervond ik de laatste hectische weken. 

De meeste mensen denken dat kracht schuilt in handelen, vechten of voortdurend oplossingen bedenken. Maar de grootste kracht openbaart zich juist wanneer er niets meer bevochten hoeft te worden. Werkelijke kalmte is geen passiviteit; het is een toestand waarin je niet langer wordt meegesleept door de golven van gedachten, emoties en verlangens.

Wanneer je volledig kalm bent, verandert je ervaring van de tijd. Het verleden verliest zijn greep, de toekomst houdt op je te lokken of te bedreigen. Alleen het huidige moment blijft over. En in dat moment blijkt tijd niet langer een dwingende werkelijkheid te zijn, maar slechts een gedachte waarmee de geest zichzelf bezighoudt.

Zolang de geest onrustig is, blijft hij reageren op oude indrukken. In de oosterse tradities worden deze indrukken samskara's genoemd: mentale sporen die zijn achtergebleven door ervaringen, verlangens, angsten en overtuigingen. Zij vormen de automatische programma's die ons leven grotendeels besturen. We denken vrij te zijn, maar vaak reageren we slechts volgens oude patronen.

Volkomen kalmte onderbreekt die eindeloze keten van oorzaak en gevolg. Er wordt niets nieuws toegevoegd aan het verleden en het verleden verliest zijn macht over het heden. In die zin komt ook karma tot stilstand. Niet omdat de wereld ophoudt te bestaan, maar omdat er niemand meer is die automatisch reageert vanuit angst, gehechtheid of afkeer.

Vanuit deze stilte wordt zichtbaar hoe betrekkelijk alles is wat de geest zo belangrijk vond. Succes en mislukking, winst en verlies, lof en kritiek: ze blijken voorbijgaande bewegingen aan de oppervlakte van het bewustzijn. Dat wat eerst enorm leek, wordt klein. Dat wat eerst dringend leek, blijkt nauwelijks betekenis te hebben. Alles wordt nietig tegenover de oneindige ruimte van het Zijn.

In die ruimte hoef je niets te worden. Je hoeft niets te bewijzen. Je hoeft zelfs niet spiritueel te zijn. Er is alleen het stille bewustzijn dat alles waarneemt zonder zich ergens aan vast te klampen.

Misschien is dat wel de diepste betekenis van innerlijke vrede: niet dat de wereld stil wordt, maar dat jij ophoudt met ertegen te vechten. En juist dan ontdek je dat achter alle beweging een stilte aanwezig was die nooit is verdwenen. Die stilte is geen ervaring die komt en gaat. Zij is je ware natuur.


HOOFDSTUK 230: DE POORT (VERSCHUIVING) VAN VERGEVING

 Bewustzijn groeit door ervaring We denken vaak dat bewustzijn groeit doordat we meer weten, meer begrijpen of spiritueel verder komen. Maar...