HOOFDSTUK 203-HOE HARDER JE PROBEERT, HOE VERDER JE AFDWAALT

HOOFDSTUK 203

Door Kees Schilder

In zen hebben ze het over de wet van het omgekeerde effect: hoe harder je probeert, hoe verder je afdwaalt. Wanneer je probeert te ontspannen, raak je gespannen over het ontspannen. Wanneer je probeert te mediteren, wordt je hoofd gevuld met gedachten over hoe goed of slecht je mediteert. Een paradox dus.

Maar wat betekent het nou eigenlijk op een dieper niveau:

Het ego houdt van doen. Zelfs als het gaat om spirituele groei, wil het iets doen om verlichting te verdienen. Maar verlichting is geen beloning. Het is onze natuurlijke staat, die alleen overschaduwd wordt door onze pogingen haar te grijpen.

We zijn zó geconditioneerd om te handelen dat we zelfs van het niet-handelen een activiteit maken. We willen weten hoe we moeten niet-doen. Maar zodra er een “hoe” komt, is het geen niet-doen meer.

Niet-doen is niet passief of lui; het is het handelen dat voortkomt uit stilte. Het is een natuurlijke stroming van bewustzijn waarin jij niet de bron van de actie bent, maar het kanaal.

Vergelijkt verlichting met slapen: je kunt slaap niet forceren. Je kunt je voorbereiden – het licht dimmen, je ogen sluiten, rustig ademen – maar de slaap gebeurt. Zo ook met verlichting: het is niet iets wat je kunt doen, het is iets wat je kunt toelaten.

En toelaten vraagt niet om inspanning, maar om vertrouwen.

Vertrouwen dat het leven zichzelf kent.

Vertrouwen dat je niet hoeft te worden wie je bent – je bent het al.

Maar welke weg is dan de ware weg om te bewandelelen? 

Elke methode, elk pad, is slechts een vinger  die naar de maan wijst. Zodra je de maan ziet, hoef je de vinger niet meer te volgen.

Zo is de Zen-benadering bijvoorbeeld – het niet-doen – is geen afwijzing van oefening, maar een transcenderen van oefening. Wanneer alle inspanning tot rust komt, blijft er iets over dat nooit verloren is geweest: zuiver zijn, eenvoudig bewustzijn, natuurlijke aanwezigheid

Zoals een goede humorvolle vriend ooit zei: stop met de oceaan te bezitten — word stil, en je zult merken dat je er altijd al deel van was. De Weg is niet moeilijk voor wie geen voorkeuren heeft.